เทคนิคการดูแลตัวเองในช่วงอากาศร้อนจัด ลดความเสี่ยงฮีตสโตรก

ในช่วงฤดูร้อนที่อากาศร้อนจัด การดูแลตัวเองเพื่อรักษาสุขภาพจึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่งขึ้น เพราะอากาศที่ร้อนเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อร่างกายได้หลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นอาการอ่อนเพลีย หรือภาวะฮีตสโตรก ในบทความนี้จะมาแนะนำวิธีดูแลตัวเองเมื่อเจออากาศร้อนจัด พร้อมเคล็ดลับการปฏิบัติตัวที่ช่วยให้คุณและคนที่คุณรักรับมือกับความร้อนได้อย่างปลอดภัยและสบายตัวตลอดฤดูร้อน

อากาศร้อนจัดส่งผลกระทบต่อร่างกายของเราอย่างไร ?

เมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูร้อน อุณหภูมิที่พุ่งสูงขึ้นไม่เพียงส่งผลต่อความรู้สึกเหนียวตัวหรือหงุดหงิดง่ายเท่านั้น แต่ความร้อนในร่างกายจะค่อย ๆ สะสมจนเกินขีดจำกัด ส่งผลกระทบต่ออวัยวะภายในได้มากกว่าที่คิด โดยเฉพาะภาวะที่ร่างกายระบายความร้อนไม่ทัน จนนำไปสู่กลุ่มโรคจากความร้อน และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ โดยแบ่งเป็น 2 ระดับความรุนแรงดังนี้

อาการอ่อนเพลียจากความร้อน (Heat Exhaustion)

เป็นภาวะที่ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ปริมาณมากจากการเผชิญอากาศร้อนหรือทำกิจกรรมหนัก ส่งผลให้ระบบหมุนเวียนเลือดทำงานติดขัดและอุณหภูมิร่างกายเริ่มสูงขึ้น

• สาเหตุ ร่างกายระบายความร้อนผ่านเหงื่อมากเกินไป จนขาดสมดุลน้ำและแร่ธาตุ
• อาการ หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ ผิวหนังเย็นและชื้น ชีพจรเต้นเร็วแต่เบา มีอาการตะคริวตามกล้ามเนื้อ
• การดูแลเบื้องต้น รีบเข้าที่ร่มที่มีอากาศถ่ายเท ดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำผสมผงเกลือแร่ และใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัวเพื่อลดอุณหภูมิ

ภาวะฮีตสโตรก (Heatstroke)

ภาวะวิกฤตที่รุนแรงที่สุดเมื่อระบบควบคุมอุณหภูมิในร่างกายล้มเหลว ทำให้อุณหภูมิพุ่งสูงเกินขีดจำกัดจนส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบประสาทและอวัยวะสำคัญ

• สาเหตุ ร่างกายเผชิญความร้อนสะสมนานเกินไปจนอุณหภูมิสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส และไม่สามารถระบายความร้อนออกได้เอง
• อาการ ตัวร้อนจัดแต่ไม่มีเหงื่อ ผิวหนังแดงและแห้ง มีอาการสับสน มึนงง พฤติกรรมเปลี่ยนไป หรืออาจชักและหมดสติ
• การดูแลเบื้องต้น ถือเป็นภาวะฉุกเฉินต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยด่วน ระหว่างรอให้คลายเสื้อผ้าให้หลวม ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นประคบตามจุดชีพจร เช่น รักแร้ ขาหนีบ และลำคอ เพื่อเร่งระบายความร้อน

กลุ่มเสี่ยงที่ควรระวังเป็นพิเศษ

• ผู้สูงอายุ ระบบหมุนเวียนเลือดและการทำงานของต่อมเหงื่อเสื่อมถอยตามวัย
• เด็กเล็ก กลไกการระบายความร้อนในร่างกายยังพัฒนาไม่เต็มที่
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือเบาหวาน ซึ่งร่างกายจะปรับตัวต่อความร้อนได้ต่ำกว่าปกติ

อากาศร้อนทําอย่างไรดี ? วิธีดูแลตัวเองเมื่อเจออากาศร้อนจัด

ในช่วงหน้าร้อนที่อากาศร้อนจัด เราทุกคนจะต้องดูแลร่างกายไม่ให้โดนความร้อนมากจนเกินไป โดยเบื้องต้นให้ปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เพื่อรับมือกับอุณหภูมิที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

• ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดทั้งวัน เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ แต่ไม่ควรดื่มน้ำปริมาณมากในครั้งเดียว ให้ใช้วิธีจิบน้ำสะอาดเรื่อย ๆ ตลอดวัน และให้หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงและแอลกอฮอล์ เพราะจะยิ่งกระตุ้นให้ร่างกายขับน้ำออกทางปัสสาวะมากขึ้น
• สวมใส่เสื้อผ้าสีอ่อน เนื้อผ้าเบาสบายระบายอากาศได้ดี เช่น ผ้าฝ้าย หรือผ้าลินิน ที่มีสีอ่อน ซึ่งช่วยสะท้อนความร้อนและช่วยให้เหงื่อระเหยได้เร็ว
• ใส่หมวกปีกกว้าง แว่นกันแดด และทาครีมกันแดด SPF สูง เพื่อป้องกันร่างกายไม่ให้เจอกับความร้อนโดยตรง
• กินอาหารที่มีส่วนประกอบเป็นน้ำสูง เช่น แตงโม เมลอน และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสจัดหรือมีรสชาติที่เผ็ดร้อนจนเกินไป

ในกรณีที่มีอาการผิดปกติ เช่น สีปัสสาวะเข้ม วิงเวียนศีรษะ หรืออ่อนล้าผิดปกติ ให้หยุดกิจกรรมกลางแจ้งทันที หากมีอาการของฮีตสโตรกให้รีบนำตัวส่งโรงพยาบาลทันที

เทคนิคจัดบ้านและวางแผนกิจกรรมในช่วงอากาศร้อนจัด

นอกจากการปฏิบัติตัวในฤดูร้อนแล้ว การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมรอบตัวและการวางแผนกิจวัตรประจำวัน จะช่วยลดอาการป่วยเนื่องจากอากาศร้อนจัดได้

วิธีแก้อากาศร้อนในบ้าน

• เปิดหน้าต่างในช่วงเช้าและเย็น เพื่อระบายความร้อนสะสม
• ปิดม่านทึบเพื่อป้องกันรังสีความร้อนในช่วงเที่ยงวัน
• หากใช้เครื่องปรับอากาศ แนะนำให้ตั้งอุณหภูมิไว้ที่ 25-27 องศาเซลเซียสควบคู่กับการเปิดพัดลมเพื่อช่วยกระจายความเย็นและประหยัดพลังงาน

การวางแผนกิจกรรมกลางแจ้ง

• หลีกเลี่ยงช่วงแดดจัด พยายามงดกิจกรรมที่ต้องใช้แรงหรือการอยู่กลางแจ้งในช่วงเวลา 11.00-16.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่อากาศร้อนจัดที่สุด
• จัดเวลาพักในที่ร่ม หากจำเป็นต้องทำงานกลางแจ้ง ควรพักในที่ร่มอย่างน้อย 10-15 นาทีทุกชั่วโมง เพื่อให้ร่างกายได้ระบายความร้อนสะสมออกไปบ้าง

การดูแลกลุ่มเสี่ยง

• หมั่นตรวจสอบคนในบ้าน ดูแลสภาพอากาศในพื้นที่พักอาศัยของผู้สูงอายุและเด็กเล็กเป็นพิเศษ เนื่องจากร่างกายของกลุ่มนี้ปรับตัวต่อความร้อนได้ช้ากว่าคนปกติ และควรกระตุ้นให้ดื่มน้ำบ่อย ๆ ตลอดวัน

ดูแลสุขภาพของคุณให้ปลอดภัยในทุกฤดูกาล พร้อมรับความคุ้มครองจาก gettgo

อากาศร้อนจัดไม่ได้ส่งผลเฉพาะแค่เรื่องฮีตสโตรก แต่ความเครียดสะสมจากสภาพอากาศและมลภาวะอาจเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดปัญหาสุขภาพระยะยาว การวางแผนเชิงรุกจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้ใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ

หากคุณกำลังมองหาเกราะป้องกันสุขภาพที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ยุคใหม่ การเลือกซื้อประกันสุขภาพ "So You" กับ gettgo ช่วยให้คุณอุ่นใจได้มากกว่า

• สมัครง่ายใน 5 นาที ใช้เพียงบัตรประชาชนใบเดียว
• ไม่ต้องตรวจสุขภาพ เพียงตอบคำถามสุขภาพตามความเป็นจริงแค่ 3 ข้อ
• อิสระในการเลือกแผน เลือกความคุ้มครองที่กังวลได้เองตามไลฟ์สไตล์ พร้อมรองรับความคุ้มครองโรคร้ายแรงและโรคมะเร็งทุกระยะ
• เบี้ยประกันไปลดหย่อนภาษีได้

หน้าร้อนนี้ อย่าปล่อยให้สุขภาพต้องเผชิญความเสี่ยงโดยไร้แผนรองรับ ให้ gettgo เป็นผู้ช่วยดูแลความมั่นใจในทุกสภาวะอากาศ ต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม ปรึกษาเจ้าหน้าที่ได้ที่ โทร. 02-111-7800 หรือ LINE OA : @gettgo

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวิธีดูแลตัวเองเมื่ออากาศร้อนจัด (FAQs)

เครื่องดื่มประเภทเกลือแร่จำเป็นหรือไม่เมื่ออากาศร้อนจัด ?

เครื่องดื่มเกลือแร่เหมาะในกรณีที่เสียเหงื่อปริมาณมากจากการออกกำลังกายหรือทำงานกลางแจ้งติดต่อกันเกิน 1 ชั่วโมง เพื่อชดเชยแร่ธาตุที่สูญเสียไป แต่สำหรับการใช้ชีวิตประจำวันทั่วไป น้ำเปล่าคือทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด

การใช้พัดลมเป่าจ่อตัวในช่วงที่อากาศร้อนจัดช่วยลดอุณหภูมิได้จริงหรือไม่ ?

หากอุณหภูมิโดยรอบสูงกว่า 35 องศาเซลเซียส การใช้พัดลมเพียงอย่างเดียวอาจเป็นการเป่าลมร้อนเข้าสู่ร่างกาย แนะนำให้ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดตัวควบคู่ไปด้วยเพื่อให้กระบวนการระเหยของน้ำช่วยดึงความร้อนออกจากผิวหนัง

การอาบน้ำเย็นจัดทันทีหลังจากเจอแดดร้อนจัดส่งผลเสียอย่างไรบ้าง ?

ร่างกายอาจปรับอุณหภูมิไม่ทันจนเกิดภาวะช็อกหรือหลอดเลือดหดตัวฉับพลัน แนะนำให้พักในร่มให้อุณหภูมิร่างกายลดลงจนเหงื่อเริ่มแห้งก่อน แล้วจึงอาบน้ำในอุณหภูมิปกติ

การพักผ่อนน้อยในช่วงอากาศร้อนมีความเสี่ยงหรือไม่ ?

การพักผ่อนไม่เพียงพอทำให้ระบบควบคุมอุณหภูมิทำงานได้ไม่เต็มที่ ร่างกายจะทนทานต่ออากาศร้อนได้น้อยลงและเสี่ยงต่อการเกิดอาการเพลียแดดได้ง่ายกว่าปกติ

ข้อมูลอ้างอิง

1. ฮีทสโตรก (Heat Stroke) อันตรายจากอากาศร้อนที่ไม่ควรมองข้าม. สืบค้นเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 จาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/ฮีทสโตรก-heat-stroke-อันตรายจากอา/